4/24 Gambit hetmański Robert Foryś

Prаwdzіwа władzа krуje sіę w cіeniu. Wybrzmiewa szеptem knowań i pochlebstw, dźwięczy złotеm, zabija trucizną i zdradą. Tеn, kto osiągnął mistrzostwo w sztuce іntrygi, może za pomocą niewidzіalnych sznurków sterować losаmi innych, choćby byli oddalеni o tysiące mil.

Czas mrocznej zawieruchy

Wiek XVII był to dziwny wiek, w którym rozmaite znaki na niebie i ziemi zwiastowały jakoweś klęski i nadzwyczajne zdarzenia. Tą parafrazą słów Henryka Sienkiewicza niezwykle trafnie można okres w który zabiera nas Robert Foryś w swojej książce “Gambit hetmański”. Na kolejnych stronach poznajemy historię walki politycznej o władzę w Rzeczypospolitej, którą będą chciały wykorzystać mocarstwa europejskie.

Dużo częściej człowiek staje przed wyborem między mniejszym a większym złem. Problem w tym że czasem ciężko rozeznać, które jest które.

Oto wymęczona potopem i wojną domową Rzeczypospolita obrała sobie syna słynnego Jaremy, Michała Korybuta Wiśniowieckiego na króla. Wśród magnatów powoduje to niezadowolenie, z uwagi na to że król-elekt był równy im, a teraz ma nimi rządzić. Zawiązuje się stronnictwo malkontentów, których celem jest detronizacje króla piasta i obsadzenie tronu księciem francuskim. Na czele tego stronnictwa staje Jan Sobieski i prymas Prażmowski. Kraj staje się areną walki o wpływy między Wersalem a dworem wiedeńskim. A dodatkowo Turcy próbują uzyskać dla siebie korzyści poprzez najazd na Ukrainę. Przed tymi dylematami staje hetman Jan Sobieski, czy doprowadzić do wojny domowej dla własnej korzyści politycznej czy stawać z wojskiem na Ukrainie i bronić kraj przed zagrożeniem ze strony Porty Otomańskiej.

Zerwany sejm nie uchwali podatku i żołdu dla wojska. Zostawi kraj nieprzygotowany do wojny z Turkami.

Do gambitu potrzeba nie tylko hetmana

Aby przeprowadzić spisek skutecznie potrzebni są wykonawcy, z którymi poznajemy historię działań obu głównych stron sporu politycznego. Są nimi porucznik Bogusław Tyner, zaufany podwładny króla, oraz Charlotta Mesire, człowiek od zadań specjalnych Marysieńki, których przygody poznajemy na stronach powieści. Przygody te, będąc główną osią fabuły, doprowadzą do niejednego zaskoczenia wśród czytelników. Pozwoli to również na zawiązanie się niezwykłej relacji pomiędzy tymi bohaterami. Pokazuje to że relacje można budować pomiędzy podziałami, nawet tak dużymi jak podziały polityczne.

Psychologia postaci

Jednym z najlepszych elementów tej pozycji książkowej jest konstrukcja bohaterów, która wciąga czytelnika w świat przedstawiony. Jest to niezwykle ważne przy części powieści która dotyczy wielkiej polityki, która jest ujęta jako thriller polityczny. Na kartach powieści poznajemy przede wszystkim portret psychologiczny króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego, a także jego antagonistów, Jana Sobieskiego i Marysieńki, jego żony.

Król zostaje przedstawiano jako osoba, która musi mierzyć się z legendą własnego ojca. Legenda ta wyniosła go na tron. Jednocześnie sprawia wyniszczenie króla z uwagi na to, że czuje że został wrzucony w taką sytuację wbrew swoim celom życiowym i umiejętnościom. Pomimo tego, stara się prowadzić kraj w takim kierunku, aby ustabilizować go pomimo istnienia licznej opozycji. Na domiar złego pod względem politycznym, problemem króla są jego skłonności homoseksualne, które jego przeciwnicy będą chcieli wykorzystać w celu jego obalenia.

Często zastanawiał się, dlaczego nie jest podobny do ojca. Bycie synem słynnego Jaremy stanowiło brzemię, niszczyło go, sprawiało że czuł się nikim. Wiedział że nie powinien być królem. Po prostu jednego dnia na polu elekcyjnym tłum szlachty wyniósł go ponad wszystkich innych ludzi, uczynił go kimś, kim nigdy nie pragnął zostać.

Z drugiej strony barykady znajduje się Jan Sobieski, który będąc hetmanem i marszałkiem, był drugą najpotężniejszą osobą w państwie. Daje się on poznać jako osoba, która pomimo wzgardzania osobą króla, niechętna do doprowadzenia do kolejnej wojny domowej. Mając na uwadze zagrożenie ze strony tureckiej. Jak również pamięć o przegranej bitwie pod Mątwami z czasów poprzedniej wojny domowej, wiedział jaki przyniesie to skutek dla kraju. Dlatego też z ulgą przyjął wieść o śmierci księcia francuskiego, która zapobiegła rozlewowi krwi na ulicach stolicy. Jednocześnie pozwoliło mu to na wypromowanie swojej kandydatury na króla. Stało się możliwe po śmierci Korybuta i zwycięstwem pod Chocimiem.

Prawą ręką Sobieskiego jest Maria Kazimiera zwana Marysieńką. Jako osoba wychowana na dworze królowej Ludwiki Marii Gonzagi, wiedziała jak prowadzić polityczne intrygi. Jaki potencjał w tej działce mają kobiety. Ponadto jako Francuzka była gwarantem przychylności stronnictwa malkontentów dla księcia francuskiego. Jednak jej ambicje były większe, wraz ze śmiercią księcia francuskiego zaczęła wspierać Sobieskiego w dążeniu do korony. Na stronach powieści jest ona szarą eminencją wszystkich zdarzeń w obozie malkontentów. Poza tym, niezwykle mocne jest jej przywiązanie do Jana jako męża.

Teraz przyjęliśmy złoto od Ludwika, jutro przyjmiemy od kogoś innego. Taka to już polityka w Polsce. Nie znaczy to jednak że jestem na jego pasku, ani ty, Mario. Jesteś moją żoną i nie wrócisz już do Francji, póki żyję. Słyszysz? Nie puszczę cię. Teraz ten kraj to twój dom i to jemu jesteś winna lojalność i rozum.

Krew, ogień i łzy

“Gambit hetmański” jest lekturą unikatową z uwagi na zabranie czytelnika w czas panowania Michała Korybuta Wiśniowieckiego, który to czas jest słabo zagospodarowany w świecie beletrystyki, jak również większość XVII w. Pozycje takie jak ta, zapoczątkowują trend we współczesnej literaturze, która pozwala na nowo odkryć przez czytelnika ten jakże intrygujący okres w naszej historii. Ponadto styl autora, który połączył thriller polityczny z elementami przygodowymi pozwala na pochłanianie kolejnych stronic książki jedna po drugiej. Jeżeli chcecie poznać dokładne losy porucznika Tynera i Charlotty, jak również polityczne intrygi XVII w., to ta lektura jest dla was.

Książkę przeczytałem dzięki uprzejmości Wydawnictwa Warbook

Jeżeli czytałyście/czytaliście już tę książkę, proszę podzielcie się ze mną swoimi wrażeniami.
Jeżeli jeszcze nie miałyście/mieliście okazji zapoznać się z jej treścią, może Was moja opinia do tego skłoni. Czekam na Wasze komentarze. 
Książka zostaje dopisana do naszej listy przeczytanych książek.

  • tytuł: Gambit hetmański
  • autor: Robert Foryś
  • ilość stron: 1032
  • wydawnictwo: Warbook
  • data wydania: 13.04.2016
  • data wznowienia: 12.10.2023
  • ocena: 9/10
Otagowano , , , , , , , .Dodaj do zakładek Link.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *