Uprzywilejowani
Kto z nas w dzieciństwie nie marzył, by być księżniczką czy księciem, mieć służbę na każde skinienie i żyć w luksusie?
Pewnie wiele osób miało takie marzenie, które było podsycane przez filmy czy bajki. Ale nie trzeba uciekać się do fikcji. Wystarczy popatrzeć na dwory królewskie, które nadal istnieją w kilku państwach. Najbardziej znaną monarchią jest brytyjska rodzina królewska, która często gości na łamach różnych mediów. Wiadomo, że mają swoje obowiązki, z których muszą się wywiązywać. W sumie jak każdy z nas, tylko że nie jesteśmy na świeczniku i każdy może nas oceniać.
Dlatego od członków rodziny królewskiej wymaga się więcej. Ma ona być przykładem godnym do naśladowania, ale dobrze wiemy, że nie zawsze tak jest. Każdy człowiek rodzi się z określonym charakterem i predyspozycjami, a do tego dochodzi wychowanie i wykształcenie, czyli tak jak w każdej rodzinie. Jednak czasami niektórzy już od narodzin zyskują przywilej wyjątkowości i jest im więcej wybaczane. Stosuje się wobec nich łagodniejsze zasady, a wszelkie zachowania niezgodne z przyjętymi zasadami są tuszowane.
W takiej sytuacji znalazł się Andrzej Winsdor, trzecie dziecko królowej Elżbiety II. Książę już od maleńkości uczył się jak wykorzystywać swoją pozycję i unikać odpowiedzialności. Uważał, że wszystko mu się należy z racji pochodzenia. Wyrósł na osobę, która korzystała z życia pełnymi garściami nie zważając na konsekwencje. Często był w centrum różnych afer i nie wyciągał z tego żadnych wniosków. W dodatku małżeństwo z Sarah Ferguson nie przyniosło mu chluby. Małżonka szybko rozsmakowała się w wystawnym życiu i też była bohaterką nie jednego skandalu.
O tym wszystkim wiemy z telewizji i prasy. Tak naprawdę są to migawki, które często były podbijane chwytliwymi tytułami. Jednak nie otrzymywaliśmy konkretów, tylko informacje o kolejnych aferach z udziałem Andrzeja i Sarah York. Dopiero Andrew Lownie w biografii „Uprzywilejowani. Książę Andrzej i Fergie. Zdrady, skandale, upadek” przedstawia pełny obraz książęcej pary. Swoje tezy oparł na rozmowach z osobami z otoczenia rodziny królewskiej i na dokumentach. Jak można sobie wyobrazić nie było to łatwe zadanie, ze względu na ochronę wizerunku rodu królewskiego. Jak sam autor zaznacza we wstępie do biografii:
W czasie zbierania materiałów do książki skontaktowałem się z mniej więcej z trzema tysiącami osób. Odpowiedziała mi niecała jedna dziesiąta. Jak łatwo zrozumieć, wielu z pozostałej grupy kierowało się poczuciem lojalności lub szacunku wobec Korony. Jestem wdzięczny tym, którzy mimo wszystko zdecydowali się ze mną porozmawiać, zwłaszcza że spora część tych niemal trzystu osób opowiedziało swoją historię po raz pierwszy.
I tak oto zanurzyłam się w historii rodziny, w której nie było wszystko takie jak powinno być. Wykorzystywanie swojej pozycji, angażowanie się w kolejne romanse, podejrzane interesy, nadużywanie używek, życie ponad stan i brak szacunku do innych. Taki obraz wyłonił się o życiu Andrzeja i Sarah York, a w tle znane osoby ze świata polityki, biznesu i sztuki. Powiązania, które zamiast przynieść coś dobrego, pociągnęły w dół księcia Andrzeja i jego żonę. Łasi na pochlebstwa i atencję, zapomnieli o zasadach etycznych i moralnych. I chociaż długo afery z ich udziałem były tuszowane przez królową Elżbietę II, to król Karol III podjął drastyczne kroki i odebrał wszelkie tytułu swemu bratu.
Autor zebrał mnóstwo faktów, które poparł licznymi dokumentami i przypisami. Biografię wzbogacił licznymi zdjęciami rodziny księcia Andrzeja. I chociaż w niektórych momentach czułam się przytłoczona dużą ilością liczb, nazwisk i powiązań, to całość wypadła jak najlepsza powieść obyczajowa z wątkami sensacyjnymi. Aż trudno uwierzyć do czego są w stanie posunąć ludzie, którzy posiadają duże pieniądze, władzę i uprzywilejowaną pozycję społeczną. Jest to historia o moralnym upadku ludzi z piedestału społecznego i nie wykorzystanych szansach by czynić dobro. I mowa tu jest nie tylko o księciu Andrzeju i jego żonie, ale też o osobach z którymi weszli w dziwne układy, często łamiąc prawo. A najlepsze jest to, że tę historię napisało samo życie, które pokazało, że jak ma się pieniądze, to można czuć się bezkarnie.
Biografię wysłuchałam w formie audiobooka, którą świetnie zinterpretował Andrzej Hausner.
Współpraca z Wydawnictwem MANDO
Jeżeli czytałyście/czytaliście już tę książkę, proszę podzielcie się ze mną swoimi wrażeniami.
Jeżeli jeszcze nie miałyście/mieliście okazji zapoznać się z jej treścią, może Was moja opinia do tego skłoni. Czekam na Wasze komentarze.
Książka zostaje dopisana do naszej listy przeczytanych książek.
- tytuł Uprzywilejowani
- tytuł oryginału: Entitled: The Rise and Fall of the House of York
- autor Andrew Lownie
- wydawnictwo: Mando
- data wydania: 22.04.2026
- ilość stron: 480
- ocena: 8/10
- audiobook: Legimi
- czas: 14 godz. 29 min.
- lektor: Andrzej Hausner
